Từ chỗ làm việc trong lĩnh vực bất động sản và xây dựng tới việc khởi nghiệp kinh doanh riêng tronng lĩnh vực thu mua và chế biến nông sản/ Xuất khẩu nông sản tại tỉnh Đăk Lăk, Tây Nguyên/Công ty Cổ phần Nông sản Tây Nguyên LMD.

Thông tin sau được đăng trên báo Nhật đầu 2024: “Đằng sau sự gia tăng nhanh chóng của xuất khẩu trái cây từ Đông Nam Á sang Trung Quốc, Giá trị xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam gấp 16 lần so với năm trước” (Toyo Keizai Online 2024/01/22).

　Tất nhiên, đây cũng là một chủ đề nóng ở Việt Nam. Nguyên nhân là sự bùng nổ nhu cầu ăn sầu riêng trong giới trẻ Trung Quốc. Nhiều người Nhật không thích mùi sầu riêng, nhưng ngày càng có nhiều người ở Nhật Bản nghiện hương vị này sau khi nếm thử sầu riêng trong quá trình đi du lịch đến Đông Nam Á và hiện đang thích mua sầu riêng đông lạnh, loại cũng có ở Nhật Bản. Đúng như dự đoán, nó là vua của các loại trái cây.

　Ngoài ra, Thái Lan, vốn xuất khẩu một lượng lớn sầu riêng sang Trung Quốc từ năm ngoái đến năm nay, lại bị thu hoạch kém do thời tiết trái mùa, giá sầu riêng sản xuất tại Việt Nam thấp hơn Thái Lan, được cho là đã thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu tăng mạnh. Trong một số tháng, dường như lượng xuất khẩu từ Việt Nam nhiều hơn từ Thái Lan.

　Có vẻ như ngày càng nhiều nông dân chuyển đổi cây trồng từ cà phê sang sầu riêng và thị trường quốc tế lo ngại rằng nguồn cung cà phê sẽ giảm trong thời gian này.

Bên cạnh sầu riêng, các loại nông sản khác của Việt Nam cũng đang thu hút sự chú ý trên thị trường quốc tế. Dù không được nhiều người biết đến nhưng Việt Nam là nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai, sản xuất cà phê và hạt điều lớn thứ hai và là nước sản xuất hạt tiêu lớn nhất thế giới. Không quá cường điệu khi cho rằng tất cả những con số này đạt được là nhờ chính sách Đổi mới được thực hiện từ năm 1986, khi Việt Nam chuyển sang kinh tế thị trường và ngoại giao đa phương. Trong thời kỳ “kinh tế kế hoạch”, sự kiểm soát quá mức trong sản xuất và phân phối dẫn đến sản xuất lúa gạo kém, cả nước phải nhập khẩu gạo. Tuy nhiên, sản xuất đã phục hồi đáng kể sau khi áp dụng cơ chế khoán, cho phép nông dân bán hàng trên thị trường tự do nếu họ trả một phần sản phẩm cho chính phủ.

　Năm 2019, Chính phủ Việt Nam đã thông qua nghị quyết “trở thành một trong 15 cường quốc nông nghiệp thế giới vào năm 2030”. Ngoài ra, Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Đảng Việt Nam, phát biểu tại lễ khai mạc Đại hội toàn quốc lần thứ 8 của Hội Nông dân Việt Nam tổ chức cuối năm ngoái, khẳng định “Đảng và Nhà nước coi nông nghiệp là giá trị, trụ cột của nền kinh tế nước ta. Nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là nhân tố chủ yếu quyết định sự phát triển kinh tế – xã hội.” Báo cáo cho thấy, tốc độ tăng trưởng ngành nông nghiệp năm 2023 tăng xấp xỉ 3,83%, xuất khẩu sẽ vượt 53 tỷ USD, xuất siêu cao nhất từ ​​trước đến nay đạt xấp xỉ 11 tỷ USD, chiếm 42,5% thặng dư xuất khẩu cả nước.

　Quả thực, nông nghiệp được định vị là ngành công nghiệp cốt lõi ở Việt Nam. Với những cuộc khủng hoảng lương thực trong tương lai đã được dự đoán, dân số nông nghiệp của Nhật Bản đang già đi và có những lo ngại rằng tỷ lệ tự cung cấp lương thực của nước này sẽ không cải thiện mà sẽ trở nên tồi tệ hơn, và nền nông nghiệp Nhật Bản không thể duy trì được nữa nếu không có sự giúp đỡ của lao động nước ngoài. So với Việt Nam, quốc gia sản xuất và xuất khẩu lượng gạo dư thừa, thì Nhật Bản đang ở thế không thể so sánh được về an ninh lương thực.

Người trả lời phỏng vấn lần này là ông Trương Thành, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Nông sản Tây Nguyên LMD. Mặc dù được thành lập chưa lâu vào năm 2022, có trụ sở tại tỉnh Đăk Lăk, Tây Nguyên, nhưng đã nổi tiếng về sản xuất mắc ca, cà phê và tham gia thu mua, chế biến, xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp hàng đầu của Việt Nam như hạt mắc ca, hạt điều, cà phê, sầu riêng và hạt tiêu.

Ban đầu, tôi muốn đến thăm Công ty ở tỉnh Đăk Lăk và phỏng vấn trực tiếp Tổng giám đốc, nhưng tôi sẽ dành việc đó cho một cơ hội khác và lần này tôi sẽ thực hiện một cuộc phỏng vấn từ xa qua ZOOM.

Khi tôi hỏi Thành, người sáng lập công ty vào năm 2022, trước khi bắt đầu kinh doanh riêng, Thành làm công việc gì ? Anh trả lời: “Thực ra, tôi đã từng làm việc cho các công ty bất động sản và xây dựng ở Hà Nội trong nhiều năm”. Tôi rất ngạc nhiên vì điều này.

Anh từng làm quản lý tại một số công ty xây dựng và bất động sản hàng đầu của nước ngoài với mức lương không tệ.

Nhưng cuối cùng, đó vẫn chỉ là công việc làm thuê, nó đã tiêu tốn một phần lớn cuộc đời và bào mòn sức khỏe của anh. Cuối cùng, anh ấy đã bỏ công việc bất động sản và chọn khởi nghiệp công việc kinh doanh của riêng mình. Anh ấy đã chọn lĩnh vực nông nghiệp vì anh thích sống gần gũi thiên nhiên.

Người bạn Việt Nam của tôi cũng làm quan hệ công chúng (PR) cho một công ty truyền thông. Cô ấy làm việc cả ngày lẫn đêm, dù được trả lương cao đến đâu, cô ấy cũng cảm thấy mệt mỏi với công việc và gần như đánh mất chính cuộc sống của mình. Cô nghỉ việc ở công ty và đến Ấn Độ để học yoga, rồi sang Nhật Bản để làm huấn luyện viên yoga.

　Khi nói đến sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống, có một bộ phận người ưu tú ở Việt Nam chọn cuộc sống và lối sống của riêng mình hơn là công việc. Đó là một cách sống thú vị hơn nhiều so với việc suy sụp vì làm việc quá sức.

Sản phẩm chính của công ty gồm 5 mặt hàng: hạt mắc ca, hạt điều, cà phê, sầu riêng và hạt tiêu. Họ cũng sản xuất nhiều loại sản phẩm khác, chẳng hạn như sôcôla với các loại hạt, bánh hạt và trái cây sấy khô.

　Hiện tại, 70% doanh số bán hàng là cho thị trường trong nước và 30% được xuất khẩu sang Pháp, Đức, Hàn Quốc, v.v.

　Thành cho biết, anh hy vọng sẽ đảo ngược được tỷ lệ này sang 70% xuất khẩu và 30% nội địa trong tương lai. Anh ấy nói rằng anh và Công ty đã phải vật lộn để đạt được các chứng nhận cần thiết cho việc xuất khẩu và bán các sản phẩm nông nghiệp, bao gồm ISO 22000:2018, FDA Hoa Kỳ, OCOP (One Village One Product), Mã xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc và chứng nhận mã QR giúp trực quan hóa khả năng truy xuất nguồn gốc của các sản phẩm nông nghiệp.

　Đặc biệt, OCOP là chứng nhận do JICA Nhật Bản đề xướng và rất khó để có thể đạt được, nhưng LMD Agriculture đã đạt được và anh Thành nhấn mạnh việc đạt được chứng nhận này giúp các sản phẩm có sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với người tiêu dùng. Đặc biệt, chứng nhận OCOP yêu cầu sản phẩm phải đáp ứng tiêu chí “góp phần cải thiện cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số”. LMD Agriculture nằm ở khu vực có nhiều đồng bào dân tộc Ê Đê sinh sống, anh cho biết anh khởi nghiệp với mong muốn góp phần nhỏ bé của mình vào việc cải thiện cuộc sống của những người nông dân đang sống trong cảnh nghèo đói này.

Nền kinh tế toàn cầu bị suy thoái do đại dịch COVID-19 và các cuộc chiến tranh mới, hậu quả là các nhà máy không hoạt động được hết công suất.

　Tại Việt Nam, suy thoái kinh tế cũng ảnh hưởng đến thị trường, các sản phẩm kém chất lượng, sai lệch nội dung đang chiếm lĩnh thị trường, có trường hợp thua lỗ nghiêm trọng. Thành chia sẻ về tình trạng hiện nay, đa phần người tiêu dùng đang quá coi trọng giá cả và chất lượng chỉ là thứ yếu. Anh ấy nói rằng anh ấy hy vọng

bằng cách nào đó tăng doanh thu, đảm bảo lợi nhuận để có thể làm ăn bài bản, phát triển vùng trồng và điều hành trang trại của riêng mình nhằm chủ động vùng nguyên liệu và ổn định chất lượng sản phẩm. Để đạt được mục tiêu đó, anh mong muốn mở rộng xuất khẩu nông sản sang Nhật Bản. Anh cho biết trước tiên anh muốn giới thiệu hạt mắc ca vào thị trường Nhật Bản, nhưng nếu độc giả có nhu cầu, xin vui lòng liên hệ với công ty.

Anh ấy đã đến thăm Hàn Quốc, nhưng chưa đến Nhật Bản. Tuy nhiên, Thành cho rằng có nhiều điều người Việt Nam có thể học hỏi từ khát vọng cao đẹp của người dân Nhật Bản, và thực tế là ngay cả trong lúc thiên tai, người Nhật cũng không ích kỷ đổ xô đi nhận hàng cứu trợ mà thay vào đó là xếp hàng ngay ngắn chờ đến lượt mình.

Anh hiện có vợ và con trai thứ hai ở Hà Nội và đang có tâm huyết khởi nghiệp tại tỉnh Đăk Lăk cùng cậu con trai cả năm nay 16 tuổi.

　“Con trai lớn của tôi không còn nghe lời mẹ nữa, cháu đã đến tuổi cần cha rồi.”

　Thành hứa sẽ dẫn tôi đi tham quan trang trại và nhà máy nếu tôi đến tỉnh Đăk Lăk. Nếu có cơ hội, tôi muốn trực tiếp đến thăm anh ấy và nếm thử những sản phẩm anh ấy làm ra.

Nhà báo Toichi Niitsuma